การเขียนโครงการวิจัย

เรื่องที่ 5 การเขียนโครงการวิจัย

1 ความสำคัญของโครงการวิจัย

  • โครงการวิจัยคือแผนการดำเนินวิจัยที่เขียนขึ้นก่อนการทำวิจัยจริง มีความสำคัญคือ เป็นแนวทาง ในการดำเนินการวิจัยสำหรับผู้วิจัยเองและผู้เกี่ยวข้อง เช่น ครู อาจารย์ หรือผู้ให้ทุนสนับสนุนการวิจัย เพื่อให้คำปรึกษา และติดตาม ความก้าวหน้า ของการดำเนินงานวิจัย
  • ถ้าจะเปรียบกับการสร้างบ้าน ที่ต้องมีแปลนหรือพิมพ์เขียว ที่ระบุรายละเอียด ของการสร้างบ้าน ทุกขั้นตอน สำหรับเป็นเครื่องมือในการควบคุม กำกับดูแลของเจ้าของบ้าน หรือผู้รับเหมา เพื่อให้การ สร้างบ้าน เป็นไปตามแบบที่กำหนด โครงการวิจัยก็เปรียบเสมือนแปลน หรือพิมพ์เขียว เช่นกัน คือเป็นทิศทาง แนวทาง การดำเนินงานวิจัย ให้เป็นไปตามแผนการวิจัย ที่กำหนด

2 องค์ประกอบของโครงการวิจัย

  • โดยทั่วไป โครงการวิจัยประกอบด้วยหัวข้อ ดังต่อไปนี้
    1. ชื่อโครงการวิจัย
    2. ความเป็นมาและความสำคัญ
    3. วัตถุประสงค์ของการวิจัย
    4. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
    5. การศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง
    6. สมมุติฐานการวิจัย
    7. ขอบเขตการวิจัย
    8. วิธีดำเนินการวิจัย
    9. นิยามศัพท์
    10. ระยะเวลาดำเนินการ
    11. แผนการดำเนินการ
    12. สถานที่ทำการวิจัย
    13. ทรัพยากรและงบประมาณ
    14. ประวัติผู้วิจัย / คณะวิจัย
  • อย่างไรก็ตาม การเขียนโครงการวิจัยอาจมีหัวข้อแตกต่างจาก 14 หัวข้อข้างต้น ขึ้นอยู่กับ ข้อกำหนด ของสถานศึกษา แหล่งทุน หรือความต้องการของผู้ให้ทำโครงการวิจัย และอาจมีจำนวนหัวข้อ มากกว่าหรือน้อยกว่า 14 หัวข้อก็ได้ ขึ้นอยู่กับประเภทของการวิจัย เช่นงานวิจัยเชิงสำรวจ งานวิจัยเชิงคุณภาพ ไม่จำเป็นต้องมีสมมติฐานการวิจัย เป็นต้น

3 เทคนิคการเขียนโครงการวิจัยอย่างง่าย

  • สำหรับผู้ที่เริ่มเขียนโครงการวิจัย อาจจะทดลองเขียนโครงการวิจัยอย่างง่ายๆ ไม่จำเป็นต้อง มีหัวข้อครบทั้ง 14 หัวข้อตามข้างต้น แต่ให้ครอบคลุมว่า
    • จะทำวิจัยเรื่องอะไร (ชื่อโครงการวิจัย)
    • ทำไมจึงทำเรื่องนี้ (ความเป็นมาและความสำคัญ)
    • อยากรู้อะไรบ้างจากการวิจัย (วัตถุประสงค์ของการวิจัย)
    • มีแนวทางขั้นตอนการดำเนินงานวิจัยอย่างไร (วิธีดำเนินการวิจัย)
    • ระยะเวลาการวิจัยและแผนการดำเนินงาน (ปฏิทินปฏิบัติงาน)
    • การวิจัยนี้จะเป็นประโยชน์อย่างไร (ประโยชน์ของการวิจัยหรือผลที่คาดว่าจะได้รับ)
  • เทคนิคการเขียนโครงการวิจัยอย่างง่าย ประกอบด้วยหัวข้อและคำอธิบายการเขียน ดังต่อไปนี้
    1. ชื่อโครงการวิจัย  ชื่อโครงการวิจัยควรกะทัดรัด สื่อความหมายได้ชัดเจน  มีความเฉพาะเจาะจงในสิ่งที่ศึกษา
    2. ความเป็นมาและความสำคัญ  เขียนอธิบายให้เห็นความสำคัญของสิ่งที่ศึกษาเขียนให้ตรงประเด็น  กระชับเป็นเหตุเป็นผล  มีอ้างอิงเอกสารที่ศึกษา ( ถ้ามี )
    3. วัตถุประสงค์ของการวิจัย  เขียนให้สอดคล้องกับชื่อโครงการวิจัย  ครอบคลุมเรื่องที่ศึกษา เขียนให้ชัดเจน อาจมีข้อเดียว  หรือหลายข้อก็ได้
    4. วิธีดำเนินการวิจัย  ระบุถึงวิธีการดำเนินการวิจัย
      ประชากรกลุ่มตัวอย่าง  สิ่งที่ศึกษาคืออะไร มีจำนวนเท่าไร
      วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล  ระบุวิธีการเก็บการบันทึกข้อมูล  ระยะเวลา  หรือช่วงเวลา  สถานที่ 
      เครื่องมือวิจัย  ระบุชนิด เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล เช่น แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบสำรวจ  
      การวิเคราะห์ข้อมูล  ระบุวิธีการวิเคราะห์ข้อมูล สถิติที่ใช้
    5. ปฏิทินปฏิบัติงาน  เขียนขั้นตอนการดำเนินการวิจัยโดยละเอียด  และระยะเวลาการดำเนินการแต่ละขั้นตอน
    6. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ  เขียนเป็นข้อ ๆ ถึงประโยชน์ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการทำวิจัย 

4 ตัวอย่างการเขียนโครงการวิจัยอย่างง่าย

  • ตัวอย่างการเขียนโครงการวิจัยต่อไปนี้ เกิดจากผู้วิจัย ต้องการคำตอบว่า นักศึกษานอกโรงเรียน มีการศึกษาค้นคว้า ด้วยตนเองอย่างไร เพราะการเรียนการสอน ส่วนใหญ่ ของการศึกษา นอกโรงเรียน ผู้เรียนจะได้รับมอบหมายจากครู ให้ไปศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเอง จึงเขียนโครงการ วิจัยอย่างง่ายๆ ดังต่อไปนี้

1. ชื่อโครงการวิจัย “การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ของนักศึกษานอกโรงเรียน ระดับมัธยมศึกษา ตอนปลาย ศูนย์การเรียนชุมชนวัดแจ้ง”

2. ความเป็นมาและความสำคัญ

  • เนื่องจากนักศึกษาการศึกษานอกโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ศรช. วัดแจ้ง ส่วนใหญ่ เป็นผู้ใหญ่ มีอาชีพและภารกิจต่างๆมากมาย จึงมีข้อจำกัดเรื่องเวลา ไม่สามารถ มาพบกลุ่ม หรือเข้าเรียนทุกวันได้ สถานศึกษาจึงจัดให้นักศึกษา มาพบกลุ่มเฉพาะวันเสาร์และวันอาทิตย์ เพื่อครูได้สอนเสริม และให้นักศึกษามีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ สอบถามปัญหาการเรียน ตลอดจน มอบหมายให้นักศึกษาไปศึกษาค้นคว้าในหัวข้อวิชาที่เรียน ทำรายงาน หรือนำเสนอ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ในการพบกลุ่มครั้งต่อไป
  • การที่ครูมอบหมายให้นักศึกษาไปศึกษาค้นคว้าเรียนรู้ด้วยตนเองเป็นส่วนใหญ่เช่นนี้ จึงน่าสนใจศึกษาว่า นักศึกษา มีวิธีการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง อย่างไร และพบปัญหาอุปสรรค อะไรบ้าง มีข้อเสนอแนะ อย่างไร
  • ข้อค้นพบจากการวิจัยคาดว่าจะทำให้ครูและสถานศึกษาสามารถนำไปเป็นข้อมูลในการพัฒนา ปรับปรุง และสนับสนุนการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองของนักศึกษาให้เกิดประสิทธิภาพต่อไป

3. วัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อศึกษา

  1. ข้อมูลพื้นฐาน ของนักศึกษาการศึกษานอกโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ศรช. วัดแจ้ง
  2. วิธีการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ของนักศึกษาการศึกษานอกโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ศรช. วัดแจ้ง
  3. ปัญหาอุปสรรคในการการศึกษาค้นคว้า ด้วยตนเอง ของนักศึกษาการศึกษานอกโรงเรียน ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ศรช. วัดแจ้ง
  4. ข้อเสนอแนะในการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ของนักศึกษาการศึกษานอกโรงเรียน ระดับ มัธยมศึกษาตอนปลาย ศรช. วัดแจ้ง

4. วิธีดำเนินการวิจัย

  1. ประชากร ได้แก่ นักศึกษาการศึกษานอกโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ปีการศึกษา 2552 สังกัด ศรช. วัดแจ้ง จำนวน 200 คน
  2. กลุ่มตัวอย่าง สุ่มตัวอย่างจากนักศึกษาการศึกษานอกโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ปีการศึกษา 2552 สังกัด ศรช. วัดแจ้ง จำนวน 50 คน
  3. เครื่องมือวิจัย ใช้แบบสอบถาม มี 4 ตอน คือ ข้อมูลพื้นฐานนักศึกษาวิธีการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองของนักศึกษา ปัญหาอุปสรรคที่พบ และข้อเสนอแนะ
  4. วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล เก็บรวบรวมแบบสอบถามด้วยตนเอง ในเดือน ธันวาคม 2552
  5. การวิเคราะห์ข้อมูล ใช้ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย

5. ปฏิทินปฏิบัติงาน

ขั้นตอนการวิจัย
ต.ค 52
พ.ย 52
ธ.ค 52
ม.ค 53
1. เขียนโครงการวิจัย        
2. ศึกษาเอกสารและ กลุ่มตัวอย่าง        
3. สร้างแบบสอบถาม / ทดสอบ        
4. เก็บรวบรวมข้อมูล        
5. วิเคราะห์ข้อมูล / สรุป/ เขียน รายงาน        

6. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

  1. ครูผู้สอนใช้เป็นแนวทางปรับการเรียนการสอนเพื่อช่วยเหลือ สนับสนุนการศึกษาค้นคว้า เรียนรู้ด้วยตนเอง ของนักศึกษา
  2. สถานศึกษาใช้เป็นแนวทางในการกำหนดกฎเกณฑ์ เพื่อส่งเสริม สนับสนุนการศึกษาค้นคว้า เรียนรู้ด้วยตนเอง ของนักศึกษา