การเขียนรายงาน

เรื่องที่ 6
การเขียน รายงาน การวิจัยอย่างง่าย และการเผยแพร่ผลงานการวิจัย

1 การเขียนรายงานการวิจัย

  • องค์ประกอบในการเขียนรายงานการวิจัยอย่างง่าย ส่วนใหญ่เป็นการนำเสนอในหัวข้อต่อไปนี้
    1. ชื่อเรื่อง
    2. ชื่อผู้วิจัย
    3. ความเป็นมาของการวิจัย
    4. วัตถุประสงค์ของการวิจัย
    5. วิธีดำเนินการวิจัย
    6. ผลการวิจัย
    7. ข้อเสนอแนะ
    8. เอกสารอ้างอิง (ถ้ามี)

  • การเขียนรายละเอียดของรายงานการวิจัยอย่างง่าย มีดังต่อไปนี้

1. ชื่อเรื่อง

  • การเขียนชื่อเรื่องควรเขียนให้กะทัดรัด ตอบคำถามให้ได้ว่า ใคร ทำอะไร กับใคร การเขียนชื่อเรื่อง ที่สื่อความหมาย ชัดเจน จะทำให้เห็นประเด็นที่จะศึกษาอยู่ในชื่อเรื่อง

2. ชื่อผู้วิจัย

  • ระบุชื่อผู้เรียนซึ่งเป็นผู้ทำการวิจัย พร้อมทั้งสถานศึกษาที่ผู้เรียนกำลังศึกษาอยู่

3. ความเป็นมาของการวิจัย

  • การเขียนความเป็นมาของการวิจัย คือ การระบุให้ผู้อ่านได้ทราบว่า
    • ทำไมจึงต้องทำงานวิจัยชิ้นนี้
    • มีที่มาที่ไปอย่างไร ดังนั้น
    • ผู้วิจัยควรจะกล่าวถึงสภาพปัญหาหรือสภาพที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งสภาพ ดังกล่าวก่อให้เกิดปัญหาอะไรบ้าง หรือ
    • สภาพดังกล่าว ถ้าได้รับการปรับปรุง หรือพัฒนา ให้ดีขึ้นกว่าที่ เป็นอยู่จะก่อให้เกิดประโยชน์ อะไรบ้าง และ
    • ใครคือผู้ได้รับประโยชน์ดังกล่าว
    • มีแนวคิดอย่างไร ในการ แก้ปัญหา หรือแนวทางการพัฒนาปรับปรุงแก้ไข และแนวคิดดังกล่าว ได้มาอย่างไร (แนวคิด ดังกล่าว อาจได้มากจากการศึกษาเอกสาร หรือจาก ประสบการณ์ ตรงที่ได้จากการสังเกต การสัมภาษณ์ เป็นต้น) พร้อมระบุแหล่งอ้างอิง

4. วัตถุประสงค์และเป้าหมายของการวิจัย

  • การเขียนวัตถุประสงค์ของการวิจัย เป็นการระบุให้ผู้อ่านได้ทราบว่า งานวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัย ต้องการทำอะไร กับใคร และจุดหมายปลายทางหรือผลลัพธ์สุดท้ายที่ผู้วิจัยต้องการคืออะไร

5. วิธีดำเนินการวิจัย

  • การเขียนวิธีดำเนินการวิจัย ควรครอบคลุมหัวข้อดังต่อไปนี้
    1. กลุ่มเป้าหมายที่ต้องการทำการวิจัย ควรระบุให้ชัดเจนว่าคือใคร
    2. เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ควรระบุให้ชัดเจนว่าการวิจัยครั้งนี้ ใช้เครื่องมืออะไรบ้าง ในการ เก็บรวบรวมข้อมูล หรือแก้ไขปัญหา เช่น แบบสำรวจ การสัมภาษณ์ การสังเกต การจดบันทึก เป็นต้น
    3. การเก็บรวบรวมข้อมูล ควรระบุให้ชัดเจนว่าผู้วิจัยดำเนินการวิจัยและรวบรวม ข้อมูลอย่างไร
    4. การวิเคราะห์ข้อมูล ควรระบุให้ชัดเจนว่าผู้วิจัยวิเคราะห์ข้อมูลอย่างไร ซึ่งอาจเป็น การวิเคราะห์ข้อมูล ในเชิงปริมาณ หรือเชิงคุณภาพก็ได้

6. ผลการวิจัย

  • การเขียนผลการวิจัยผู้วิจัยต้องสะท้อนให้เห็นว่ากว่าที่จะบรรลุเป้าหมายของการวิจัยนั้น ผู้วิจัย ต้องดำเนินการทั้งหมด กี่รอบ ในแต่ละรอบมีการปรับปรุง เปลี่ยนแปลง อะไรบ้าง และผลที่เกิดขึ้น เป็นอย่างไร

7. ข้อเสนอแนะ

  • การเขียนข้อเสนอแนะต้องเป็นข้อเสนอแนะที่เป็นผลสืบเนื่องจากข้อค้นพบของการวิจัยในครั้งนี้

8. เอกสารอ้างอิง

  • เนื้อหาที่มีการนำมากล่าวอ้างในรายงานการวิจัย ต้องนำมาเขียนให้ปรากฏอยู่ในเอกสารอ้างอิง

 

ตัวอย่างการเขียนรายงานการวิจัยอย่างง่าย

1. ชื่อเรื่อง การศึกษาผลการจัดทำบัญชีครัวเรือนของครอบครัว นายสมหมาย ขยันปลูก

2. ชื่อผู้วิจัย

  • นายสมหมาย ขยันเรียน นักศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ศูนย์การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอจุน จังหวัดพะเยา

3. ความเป็นมาของการวิจัย

        ประชาชนในตำบลไม้งาม ส่วนใหญ่มีหนี้สิน หลายครอบครัวมีฐานะยากจน มีรายจ่าย ที่มากกว่ารายได้ ทำให้มีการกู้ยืมเงินทั้งในระบบและนอกระบบ ไม่มีเงินเก็บออมไว้ใช้เมื่อยามจำเป็น ประกอบกับช่วงนี้ เศรษฐกิจฝืดเคือง ต้นทุนทางการเกษตรสูง ผลผลิตได้ราคาต่ำ คนในหมู่บ้าน มีการดื่มเหล้ากันมาก ทั้งหญิงและชาย ใช้จ่ายในสิ่งที่ ไม่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต เช่น ซื้อหวย เล่นการพนัน ดื่มเหล้า สูบบุหรี่ หรือซื้อโทรศัพท์มือถือ รุ่นใหม่ ๆ ให้กับลูกหลาน
         ผู้วิจัยก็เป็นบุคคลหนึ่งที่อยู่ในตำบลไม้งาม และ ครอบครัว มีหนี้สิน ไม่รู้รายรับรายจ่าย ของตนเอง ไม่รู้ว่าการประกอบอาชีพทางการเกษตรกำลังขาดทุน ไม่ทราบว่า เงินที่หามาได้ ถูกนำไปใช้แลกเปลี่ยนกับอะไร ของที่ซื้อมา บางครั้งแยกไม่ออกว่า อะไรจำเป็นมาก อะไรจำเป็นน้อย หรืออะไรบ้างที่ไม่จำเป็นเลย แต่ซื้อมาเพราะความอยาก ของคน ในครอบครัว
         ธนาคารชุมชน (www.cb.ktb.co.th/prod/commbank.nsf) กล่าวว่า การบริหารการเงิน ในครอบครัว ให้มีระเบียบ จะทำให้ทุกคนได้รับรู้ถึงที่มาที่ไปของรายรับรายจ่ายในครอบครัว และช่วยกัน บริหารเงินในครอบครัวให้มีความพอดี เหลือไว้พอใช้และมีการเก็บออม มีการนำข้อมูล มาพิจารณา เพื่อเพิ่มรายได้ และลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็นลง เป็นการวางแผนเพื่ออนาคตที่ดีของครอบครัว ดังพระราชดำรัส ที่ทรงตรัสไว้เรื่อง “เศรษฐกิจพอเพียง”
         การรับรู้ที่มาที่ไป ของรายรับรายจ่าย ในครอบครัว ทำให้ผู้วิจัยเห็นว่าการจัด ทำบัญชีครัวเรือน สามารถควบคุมการรับรู้ รายรับ-รายจ่าย ในครอบครัว ที่ใช้ไปในชีวิตประจำวันได้ โดยผู้วิจัยคิดว่า เมื่อครอบครัวผู้วิจัย ได้จัดทำบัญชีครัวเรือน อย่างต่อเนื่องทุกเดือนแล้ว จะทำให้สามารถ บริหารการเงินในครอบครัว ได้อย่างพอดี ทำให้ผู้วิจัย เห็นข้อมูลที่เป็นความจริง และคาดหวัง ต่อไปข้างหน้าว่าจะลดหนี้สินในครอบครัวลงได้

4. วัตถุประสงค์ของการวิจัย

  • การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ จัดทำบัญชีครัวเรือนและวิเคราะห์สภาพปัญหา รายรับ-รายจ่าย ของครอบครัว สามารถ ลดรายจ่าย-เพิ่มรายได้ ให้กับครอบครัวได้

5. วิธีดำเนินการวิจัย

  1. กลุ่มเป้าหมายในการวิจัย
          กลุ่มเป้าหมายในการวิจัยครั้งนี้ คือ บุคคลในครอบครัวของผู้วิจัย จำนวน 5 คน
  2. เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ประกอบด้วย
    1. สมุดบัญชีครัวเรือน
    2. สมุดแยกประเภทรายได้และค่าใช้จ่าย
    3. บันทึกข้อตกลงของครอบครัว
    4. บันทึกรายงานผลความก้าวหน้าการลดรายจ่ายในแต่ละเดือน
  3. การเก็บรวบรวมข้อมูล
    • ผู้วิจัยได้ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจาการบันทึกในสมุดบัญชีครัวเรือนอย่างต่อเนื่องทุกวันที่มีการรับจ่าย สรุปผลการรับจ่ายเงินแยกเป็นหมวดในแต่ละเดือน ตั้งแต่เดือนที่ 1 ถึง เดือนที่ 5 และบันทึก รายงานผลความก้าวหน้า การลดรายจ่าย ในแต่ละเดือน
  4. การวิเคราะห์ข้อมูล
    1. นำผลที่ได้จากการบันทึกบัญชีครัวเรือนมาพิจารณา โดยแยกเป็นหมวด รายจ่าย ต่าง ๆ ได้แก่
      • การเกษตร
      • การศึกษา
      • การรักษาพยาบาล
      • อาหาร
      • เครื่องใช้ที่จำเป็น
      • เครื่องใช้ที่ไม่จำเป็น
      • อื่น ๆ
    2. นำผลที่ได้จากการสรุปรายจ่ายเป็นหมวดต่าง ๆ มาวิเคราะห์
      • เพื่อเปรียบเทียบ รายรับ-รายจ่าย ในหมวดต่าง ๆ
      • หาสาเหตุของรายรับที่ได้ และรายจ่ายที่ไม่จำเป็น
        ซึ่งจะใช้เป็นข้อมูล ในการจัดทำแผน การลดรายจ่าย และข้อตกลง ในการปฏิบัติตนร่วมกัน ของคนในครอบครัว
    3. นำผลที่ได้จากการบันทึกบัญชีครัวเรือนมาประมวลผล เพื่อพิจารณาถึงพัฒนาการ หรือความก้าวหน้า ในการลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ในแต่ละเดือน และสรุปภาพรวม จากผลที่ได้ครั้งสุดท้าย ในเดือนที่ 5 ว่าได้บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้หรือไม่ ซึ่งจะได้สรุปในผลการวิจัยต่อไป

6. ผลการวิจัย

  • การวิจัย เรื่อง การศึกษาผลการจัดทำบัญชีครัวเรือน เพื่อลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว ของ นายสมหมาย ขยันเรียน ครั้งนี้ผู้วิจัยได้กำหนดวัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อจัดทำบัญชี ครัวเรือน และวิเคราะห์สภาพปัญหา การรับ-จ่ายเงินของครอบครัว สามารถลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ในครอบครัวได้ ผลการวิจัยพบว่า

  • การจัดทำบัญชีในครัวเรือน ผู้วิจัยได้จัดทำแบบบันทึก บัญชีครัวเรือน ตามรูปแบบของธนาคาร เพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร มีการสร้างความเข้าใจ ให้กับครอบครัว เพื่อเห็นความสำคัญ ของการทำบัญชีครัวเรือน ให้ทุกคนมีส่วนร่วมโดยการบันทึก สมุดรายรับ-รายจ่าย ในบัญชีครัวเรือน ซึ่งบางครั้ง เมื่อหาสมุดบัญชีครัวเรือนไม่พบ ก็มีการบันทึกลงในปฏิทินที่ติดไว้ข้างฝาบ้าน และ เมื่อหา สมุดบัญชีครัวเรือนเจอ ก็นำข้อมูลมาใส่ไว้ให้ครบถ้วน และเพื่อให้การบันทึกบัญชีเป็นไป อย่างต่อเนื่อง ไม่ตกหล่น ได้มีการพูดคุยกับครอบครัวทุกสัปดาห์เพื่อคอยกระตุ้นให้ทุกคน เห็นความสำคัญ และเกิดความเคยชินกับการบันทึกบัญชี

  • เมื่อสิ้นเดือน ได้นำข้อมูลจาก การบันทึกบัญชี มาวิเคราะห์ ทำให้เห็นข้อมูลรายรับ-รายจ่าย ของครอบครัว ที่ชัดเจนขึ้น โดยเฉพาะ หมวดรายจ่าย ที่ไม่จำเป็น เช่น การซื้อเหล้า บุหรี่ หวย และสิ่งที่ต้องจ่าย เพื่อการลงทุน ทางการเกษตร ซึ่งเป็นค่าใช้จ่าย ที่สูง เช่น ค่าปุ๋ย ค่ายาฆ่าแมลง เมื่อวิเคราะห์รายรับกับรายจ่ายแล้ว รายจ่ายสูงกว่ารายรับ

  • ข้อมูลที่ปรากฏ ในบัญชีครัวเรือนครั้งนี้ ทำให้บุคคลในครอบครัว เริ่มมองเห็นปัญหา ที่เกิดขึ้น จากรายจ่าย ที่ไม่จำเป็น และรายจ่ายที่ก่อให้เกิดปัญหาหนี้สินจากการเป็นลูกหนี้เงินผ่อน ผู้วิจัยกับครอบครัว จึงร่วมกันหาทาง แก้ไขปัญหา โดยพิจารณาถึง การลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น ในเดือนต่อไป

  • จากนั้นได้ทำข้อตกลงร่วมกัน กับคนในครอบครัวให้ร่วมมือกันประหยัด โดยพิจารณา รายจ่าย ในแต่ละเรื่อง ที่ไม่จำเป็น เช่น การซื้อเหล้า บุหรี่ หวย ให้มีการจ่ายน้อยลง และบางอย่าง สามารถเพาะปลูก เพื่อบริโภค ในครอบครัว โดยยึดหลักว่า “ปลูกทุกอย่างที่กิน และกินทุกอย่างที่ปลูก”

  • ส่วนเงินที่จ่ายไปกับต้นทุนทางการเกษตร เพื่อเป็นค่าปุ๋ย ค่ายาฆ่าแมลง ที่มีราคาแพง จะรวมกลุ่ม กับชุมชน เพื่อผลิตปุ๋ยอินทรีย์ ทดลองใช้ในการเกษตร

  • จากข้อมูลการบันทึกบัญชีในเดือนที่ 2 ครอบครัวผู้วิจัย มีรายจ่ายลดลงแต่ไม่มากนัก เนื่องจาก บุคคลในครอบครัว ยังลดค่าเหล้า บุหรี่ และอดไม่ได้ กับการซื้อหวย คนในชุมชน ยังมีการดื่มเหล้ากันมาก ต่างคนต่างเลี้ยงเหล้าซึ่งกันและกัน ผู้วิจัยเองบางครั้ง ปฏิเสธไม่ได้เพราะเป็นกรรมการกลุ่มต่าง ๆ ในชุมชน จึงค่อย ๆ ปรับตัวในการลดเหล้า ลดบุหรี่ และลดต้นทุนในการซื้อปุ๋ย ยาฆ่าแมลงเพื่อการเกษตร

  • ข้อมูล จากการทำบัญชีครัวเรือน ในเดือนที่ 3 เดือนที่ 4 และ เดือนที่ 5 ทำให้เห็นความก้าวหน้า พัฒนาการ ของครอบครัวว่า มีการลดรายจ่าย ได้จริง

7. ข้อเสนอแนะ

  • ผลการวิจัยครั้งนี้ทำให้เห็นว่า การทำบัญชีครัวเรือนโดยความร่วมมือ ร่วมใจของคนในครอบครัว ทำให้รู้สาเหตุ จากปัญหาซึ่งเกิดจากรายจ่าย ทั้งที่จำเป็น และไม่จำเป็น
  • จากความร่วมมือของบุคคลในครอบครัว ความมุ่งมั่นจากข้อตกลงร่วมกัน ทำให้ครอบครัวผู้วิจัย สามารถลดรายจ่าย ที่ไม่จำเป็นในแต่ละเดือนลงได้ ครอบครัวมีรายได้เพิ่มขึ้น เพียงพอกับค่าใช้จ่าย ในแต่ละเดือน
  • แต่การวิจัยในระยะสั้นเพียง 5 เดือน ยังไม่ส่งผลให้ปัญหาหนี้สินที่มีอยู่ลดลงได้ ควรมีการทำวิจัยอย่างต่อเนื่อง เพราะการที่จะแก้ไขเรื่องปัญหาหนี้สินต้องใช้ระยะเวลา ซึ่งถ้ามีการวิจัยอย่างต่อเนื่องและจริงจัง
  • ผู้วิจัยเชื่อว่าจะทำให้แก้ไขปัญหาหนี้สินให้ลดลงได้ สามารถดำเนินชีวิต ตามครรลอง ของความพอเพียง ได้อย่างแท้จริง

8. เอกสารอ้างอิง

  • ธนาคารชุมชน. บมจ.ธนาคารกรุงไทย. บัญชีครัวเรือน. (ออนไลน์)
  • www.cb.ktb.co.th/prod/commbank.nsf (วันที่ 3 กรกฎาคม 2552)

  • กิจกรรม
    • ให้นักศึกษาไปค้นคว้าผลงานการวิจัยที่ตนเอง สนใจใน Website แล้วนำมาเขียนสรุป รายงานการวิจัยอย่างง่าย ตามรูปแบบที่กำหนด พร้อมอ้างอิงแหล่งที่มาด้วย

2.การเผยแพร่ผลงานการวิจัย

  • ผลการวิจัยที่ทำขึ้นควรมีการเผยแพร่เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องนำไปใช้ประโยชน์ได้ การเผยแพร่ผลงานการวิจัย ทำได้หลายวิธี เช่น
    1. นำเสนอในเวลาการพบกลุ่ม หรือในที่ประชุมต่างๆ
    2. เขียนลงวารสารต่างๆ
    3. ติดบอร์ดของสถานศึกษา บอร์ดนิทรรศการ
    4. ส่งรายงานการวิจัยให้หน่วยงานต่างๆ
    5. นำรายงานการวิจัยขึ้น Website

  • กิจกรรม
    • ให้นักศึกษานำผลงานการวิจัยที่ไปค้นคว้ามาจาก Website จากกิจกรรมข้างต้น มานำเสนอในการพบกล่ม